حسين مير حيدر
18
معارف گياهى ( فارسى )
خواص - كاربرد برگهاى تلخ بيان شبيه برگ سنا خاصيت مسهلى دارد و در هند به عنوان مسهل از آن استفاده مىشود . 1 . گونهء S . Mollis در هند : از دانهء آن براى دفع حشرات موذى استفاده مىشود . 2 . گونهء : S . tomentosa در هندوچين ، در كامبوج معتادان به ترياك كه درآمد آنها كم است چون دانههاى آن ارزان است ، آن را با ترياك مخلوط كرده و مصرف مىكنند [ پتلو ] . در شبه جزيرهء مالايا از دانه و برگ و ريشهء تلخ آن به عنوان قابض در اسهالهاى ساده استفاده مىشود [ هولمز ] . در اندونزى دانه و ريشهء آن براى معالجهء و با و كوليك و اسهال خونى تجويز مىشود و از ريشهء آن مخلوط با فندق هندى به عنوان ضد سم استفاده مىشود [ رامفيوس ] . در فيليپين از گياه براى معالجهء ناراحتىهاى معده استفاده مىشود و ضمنا براى نرم كردن سينه نيز مفيد است [ دلگادو ، بلانكو ، كلين و كوئى زمبنيگ ] . جوشاندهء ريشهء سرشاخههاى جوان يا دانههاى آن آنتى كولرتيك « 1 » است ، يعنى از ترشح زياد صفرا توسط كبد جلوگيرى مىكند . دانههاى آن مسهل است [ گررو ] . آلكالوئيد موجود در دانه آن سىتيزين مشابه سوفورين اثر فلجكننده روى حيوانات خون گرم دارد [ پلاگ ] . 3 . گونه سوفورا ژاپنى : از غلاف ميوهء آن براى تهيهء رنگ استفاده مىشود . در چين مرسوم است كه غلاف ميوهء گياه را براى مصارف طبى با روش زير تهيه مىنمايند : غلاف ميوه گياه را گرفته با دسته هاون برنجى شكسته و 15 - 12 ساعت در شير گاو مىخيسانند و پس از آن بيرون آورده و با بخار خشك كرده و نگهدارى مىكنند و از آن به عنوان قابض براى قطع خونريزى زخمها و بواسير استفاده مىشود . آن را تونيك و مقوى و نشاطآور جوانى مىدانند و در موارد زايمانهاى سخت و سقط جنين و براى كاهش تب به كار مىبرند . از گلهاى نارس و غنچههاى آن نيز براى رنگ كردن پارچه به رنگ زرد استفاده مىشود . اين غنچهها قابض ، ضد انگل و خنككننده است و براى معالجهء انواع خونريزى نظير ترشحات مخاطى سفيد يا زرد مهبل ( لوكوره ) و قطع ترشحات عادت ماهيانه ( آمنوره ) و قطع خونريزى بينى و قطع خروج اخلاط خونى از ريه و خونروى از بواسير و زخمهاى رودهاى و وجود خون
--> ( 1 ) . Anticholeretic